Koniec 2025 r. zamyka pierwszy etap wdrażania nowych struktur Jednolitych Plików Kontrolnych (JPK) w podatkach dochodowych. Obowiązek ten objął już największe podmioty – podatników o przychodach powyżej 50 mln euro oraz grupy kapitałowe.
Dla większości przedsiębiorców zmiany dopiero nadchodzą. Lata 2026–2027 będą kluczowe dla firm prowadzących księgi rachunkowe, KPiR oraz ewidencję przychodów.
Jakie struktury JPK obowiązują w podatkach dochodowych
Ministerstwo Finansów wprowadziło odrębne struktury JPK dla podatków dochodowych, niezależne od znanego już JPK_V7.
Obowiązujące struktury to:
- JPK_KR_PD – księgi rachunkowe (w zakresie podatku dochodowego),
- JPK_ST_KR – ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzona w księgach rachunkowych,
- JPK_PKPIR – podatkowa księga przychodów i rozchodów,
- JPK_EWP – ewidencja przychodów (ryczałt),
- JPK_ST – wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dla podatników prowadzących KPiR lub ewidencję przychodów.
Obowiązki od 1 stycznia 2026 r. – kogo dotyczą?
Od 1 stycznia 2026 r. nowe struktury JPK obejmą podmioty rozliczające VAT miesięcznie (JPK_V7M), w zależności od formy prowadzonej ewidencji.
Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe
Będą zobowiązani do przekazywania:
- JPK_KR_PD – księgi rachunkowe,
- JPK_ST_KR – ewidencja środków trwałych oraz WNiP.
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR)
Będą zobowiązani do przekazywania:
- JPK_PKPIR – podatkowa księga przychodów i rozchodów,
- JPK_ST – ewidencja środków trwałych oraz WNiP.
Podatnicy na ryczałcie (ewidencja przychodów)
Będą zobowiązani do przekazywania:
- JPK_EWP – ewidencja przychodów,
- JPK_ST – wykaz środków trwałych oraz WNiP.
Co to oznacza w praktyce dla przedsiębiorcy?
Nowe struktury JPK w podatkach dochodowych oznaczają znacznie większą transparentność danych przekazywanych do urzędu skarbowego.
Dla przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim:
- konieczność większej staranności przy kwalifikowaniu wydatków do kosztów podatkowych,
- obowiązek jasnego uzasadnienia celowości wydatku oraz jego związku:
- z osiąganiem przychodów lub
- z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodu,
Co zmienia się w pracy księgowych?
Nowe struktury JPK oznaczają istotne zmiany organizacyjne, szczególnie przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych.
W praktyce obejmuje to m.in.:
- rozbudowę planu kont i ksiąg rachunkowych o dodatkowe znaczniki wymagane w rozporządzeniach,
- bardziej szczegółowe opisy zdarzeń gospodarczych,
- przypisywanie numerów KSeF do faktur,
- wykazywanie danych dotyczących środków trwałych i wartości niematerialnych potwierdzających:
- nabycie,
- wytworzenie,
- likwidację,
- szczegółowe wykazywanie różnic pomiędzy wynikiem bilansowym a podatkowym i to na poziomie pojedynczych zapisów księgowych:
- kosztów podatkowych niebędących kosztem bilansowym,
- kosztów bilansowych niebędących kosztem podatkowym,
- przychodów podatkowych niebędących przychodem bilansowym,
- przychodów bilansowych niebędących przychodem podatkowym,
- przychodów niepodlegających opodatkowaniu,
- kosztów związanych z przychodami nie podlegającymi opodatkowaniu,
- dochodów wolnych od podatku.
Jakie mogą być konsekwencje dla firm?
Po wprowadzeniu obowiązkowych JPK_V7 w październiku 2020 r. znacznie wzrosła liczba czynności sprawdzających prowadzonych przez US. Od przyszłego roku orany podatkowe będą miały jeszcze do dyspozycji zapisy ksiąg rachunkowych, KPiR, ewidencję przychodów, ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych oraz wszystkie faktury w KSeF. Pod lupą fiskusa będą każde działanie prowadzone przez przedsiębiorcę.
